لحظه جاری

جزییات

بررسی آثار برخی از بزرگ‌ترین عکاسان قرن بیستم

280.000 ریال


نويسنده جف دایر
مترجم گلنار نریمانی ، مجتبی صنعتی
تعداد صفحات ۳۵۲ صفحه، مصور رنگی
قطع رقعی
تیراژ ۱۲۰۰
نوبت چاپ اول / ۱۳۹۴
انتشارات حرفه: هنرمند
شماره شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۷۵۹-۴۱-۹

شرح

«لحظه‌ی جاریِ» جف دایر همانطور که از نامش پیداست در زمره‌ی آثار معمول و مألوف تاریخ عکاسی نمی‌گنجد. دلیل این امر آن است که دایر نه مورّخ عکاسی است و نه سودای تاریخ‌نگاری در سر دارد. هدف او از نگارش این کتاب گردآوری عکس‌ها و عکاسان در بازه‌ی زمانی مشخص چند دهه‌ی نخست قرن بیستم است تا بدین‌ترتیب امکان تجربه‌کردن آثار برخی از بزرگ‌ترین عکاسان قرن را به شیوه‌ای بدیع فراهم کند.

همانطور که نویسنده در ابتدای کتاب توضیح می‌دهد، شیوه‌ی گزینش وی تابع برنامه‌ی دقیق و از پیش معیّنی نیست؛ او سوژه‌ها را گرد آورده و هرجا تشابهی محتوایی و موضوعی در کار عکاسان دیده به کندوکاو چرایی و چگونگی این تشابهات پرداخته است. نتیجه‌ی کار برخوردی دست اول با عکس‌ها و بخشیدن معنایی نو به تصاویری است که شاید در حافظه‌ی تاریخی علاقمندان عکاسی و عکاسان چونان کلیشه‌هایی ثبت شده و معانی مشخصی یافته‌اند. به نظر می‌رسد قصد دایر برهم‌زدن این کلیشه‌هاست از طریق برهم‌زدن شیوه‌ی روایی معمول کتب تاریخ هنر؛ یعنی روایت به ترتیبِ تاریخی.

روایت دایر برحسب موضوع عکس‌هاست و براساس آن می‌توان تبادلات فکری، سرچشمه‌های الهام و تأثیرات و تأثرات رخ داده میان عکاسان را پی گرفت. این شیوه وجوهی از تاریخ عکاسی را روشن می‌سازد که در روایت‌های تاریخی در سایه باقی می‌مانند.

از دیگر وجوه بارز کار دایر، این واقعیت است که نویسنده عکاس یا متخصص عکاسی نیست و به همین سبب مواجهه‌ی او با عکاسی مواجهه‌ای بدیع و نخستین با پدیدار‌ها را نشان می‌دهد و ممکن می‌سازد. همین امر سبب شده است خواننده به جای انبوهی از اطلاعات و قیاس‌های فنی و مباحثی حول تفاوت‌ها و شباهت‌های فرمی و سبکی عکس‌ها و عکاسان، با مباحثی بدیع درباب محتوای عکس‌ها و ربط و نسبتشان با زمینه‌ی تاریخی و فرهنگی مواجه شود تا خود در‌‌نهایت داور زیبا‌شناختی مجموعه‌ی وسیع و گونه‌گون پیش رویش باشد. گرچه جف دایر منتقدی شناخته‌شده در حوزه‌ی هنر و ادبیات است، اما در این کتاب موضع‌گیری خاصی ندارد و به نظر می‌رسد در تلاشش برای حفظ بی‌طرفی تا حد زیادی توفیق یافته است. از آنجا که این اثر در زمره‌ی آثار تخصصی عکاسی نیست همه‌ی علاقمندان به عکاسی می‌توانند مخاطبش باشند و آن را به قول بنیامین «چونان سفره‌ای گشوده» و فارغ از دغدغه درباب اطلاعات فنی بخوانند.



جان برجر، سارکوفسکی و آلن دو باتن درباره‌ی «لحظه‌ جاری» می‌نویسند:

جان برجر
«واقعا اصیل... یک روایت دست نخورده از لحظاتى که به طرزى عمیق درک و مشاهده شدهاند. بعد از خواندن این کتاب، زندگى وسیع‌تر به نظر می‌رسد.» 

جان سارکوفسکی
«جف دایر درک کرده که عکس‌هاى جذابى که این روز‌ها گرفته می‌شود، اغلب از دل تصاویر جذاب قدیمى بیرون می‌آید. اوتوانسته با شوخ‌طبعى و تخیل، رد این تاثیر را در عکس‌ها از آرایشگاهى به آرایشگاهى دیگر و از نیمکتى به نیمکتى دیگر دنبال کند.»

آلن دو باتن
«مراقبه‌اى استادانه در عالم عکس‌ها (تاریخ عکاسى)... عکس‌هایى که موضوعات شگفت و اغلب مالیخولیایىشان، با این روشنایى و طنز خیلى سرد، از نو‌زاده شده است.»

 

درباره‌ نویسنده:
جف دایر منتقد و نویسنده‌ی معاصر انگلیسی به روایت مجله‌ی نیویورک «یکی از بزرگ‌ترین منتقدین عصر ماست، نه منتقد هنر بلکه منتقد زندگی». دایر تاکنون چهار نوول و تعداد زیادی مقاله و کتب انتقادی نوشته است. از آن جمله‌اند، رنگ خاطره، جستجو، شیوه‌های روایت: آثار جان برجر، اما زیبا: کتابی درباره‌ی موسیقی جَز (برنده‌ی جایزه‌ی سامرست موام) و «لحظه‌ جاری» (برنده‌ی جایزه‌ی ICP Infinity برای نوشتن درباب عکاسی). تازه‌ترین کتاب دایر با عنوان ماسه‌ی سفید در سال ۲۰۱۶ منتشر خواهد شد.

لحظه جاری

لحظه جاری

تصاویر بیشتر